Năm 1963 , Douglas Engelbart thuộc viện nghiên cứu Stanford đã phát minh ra chuột máy tính , một thiết bị định vị cầm tay cho máy tính . Một phiên bản của chuột này được phát triển bởi Bill English ở Xerox PARC suốt đầu những năm 70 , những bánh xe bên trong chuột được thay bằng một quả bóng đơn , tương tự quả bóng bám được đảo ngược (inverted trackball ) ,có thể xoay theo mọi hướng. Những con chuột cơ (mechanical mouse ) theo cùng nguyên lý được phát triển và làm việc  tốt cho đến nay.

Năm 1999, Agilent Laboratories giới thiệu chuột máy tính đầu tiên sử dụng công nghệ quang, mở đầu cuộc cách mạng trong sản xuất chuột. Những chuột này gọi là chuột quang ( optical mouse ); không dựa theo nguyên lý cơ học. Không như chuột cơ, phải làm sạch bộ phận cơ như trái banh; chuột quang không bao giờ lau vì không có bộ phận cơ, nhẹ, tốc độ cao, độ tin cậy lớn. Sau 3 năm giới thiệu, 100 triệu chuột quang đã được bán và sử dụng trên thị trường. Ngày càng nhiều người yêu quý và sử dụng nó. Chúng phát triển và cải tiến nhanh để ngày càng hoàn mỹ. Năm 2004, Logitech giới thiệu chuột laser đầu tiên,, tăng độ chính xác hơn 20 lần so với chuột quang truyền thống. Hiện nay chuột quang làm việc hầu như trên tất cả các bề mặt và không cần một pad chuột ( tấm lót ) . Dường như chỉ là vấn đề thời gian trước khi tất cả chuột cơ được thay bằng chuột quang, làm cho chuột cơ ngày càng thêm có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Cơ bản về chuột cơ

Mục tiêu chính của bất kỳ chuột máy tính nào là chuyển đổi sự di động của bàn tay cầm chuột thành những tín hiệu mà máy tính có thể sử dụng. Hầu như tất cả chuột cơ ngày nay thực hiện sự chuyển đổi này sử dụng năm thành  phần.

1.Một trái banh bên trong chuột chạm mặt để chuột (desktop) và xoay khi chuột di chuyển

Hình trên là bên dưới bản mạch logic của chuột : phần nhìn thấy của trái banh chạm desktop

2.Hai con xoay bên trong chuột chạm trái banh. Một con xoay được định hướng để nó dò sự chuyển động của chuột theo phương X, con xoay kia được định hướng vuông góc với con trước để nó dò sự chuyển động theo phương Y.Khi trái banh xoay, một hay cả hai con xoay này xoay theo.Hai ảnh sau,một ảnh mô phỏng, một ảnh cho thấy hai con xoay màu trắng trong chuột

Hình trên là ảnh mô phỏng

Những  con xoay chạm trái banh và dò sự chuyển động theo phương X và Y

3.Mỗi con quay nối với một trục, trục này làm quay một đĩa có nhiều lỗ. Khi con quay  quay ,trục của nó và đĩa quay theo. Ảnh sau cho thấy đĩa

Một đĩa mã hóa quang điển hình: quanh rìa của nó có 36 lỗ

4.Hai bên đĩa có một cảm biến hồng ngoại và một LED hồng ngoại.Những lỗ trên đĩa như vậy sẽ làm cho cảm biến hồng ngoại nhận được những xung ánh sáng khi đĩa quay.Tốc độ xung liên hệ trực tiếp với tốc độ di chuyển và khoảng cách di chuyển của chuột.

Một LED hồng ngoại ở một bên đĩa và cảm biến hồng ngoại(đỏ) ở bên kia

5.Một chip xử lý trên bản mạch đọc những xung ánh sáng từ cảm biến hồng ngoại và đổi nó thành dữ liệu nhị phân mà máy tính có thể hiểu.Chip gửi dữ liệu nhị phân đến máy tính thông qua dây của chuột.

Phần logic của chuột được chi phối bởi một chip mã hóa , một con xử lý nhỏ mà đọc những xung đến từ cảm biến hồng ngoại và đổi nó thành những byte được gửi tới máy tính.Chúng ta có thể nhìn thấy 2 nút bấm dò tìm click(ở hai bên nối dây)

Trong sự sắp xếp cơ-quang này,đĩa di chuyển cơ học ,và hệ thống quang đếm xung ánh sáng.Trong chuột này,trái banh có đường kính 21mm,con xoay có đường kính 7mm,đĩa mã hóa có 36 lỗ.Vậy nếu chuột di chuyển 25,4mm thì chip mã hóa sẽ dò được 41 xung ánh sáng.

Lưu ý,mỗi LED có hai LED hồng ngoại và hai cảm biến hồng ngoại,mõi cái ở bên mỗi bên của đĩa(vì vậy có bốn cặp LED/cảm biến bên trong một chuột).Sự sắp xếp này cho phép con xử lý dò tìm hướng quay của đĩa.Có một bộ phận nhựa trên đó có một lỗ nhỏ được định vị chính xác giữa đĩa và mỗi cảm  biến hồng ngoại.Có thể thấy nó trong hình sau

Miếng nhựa nằm giữa cảm biến hồng ngoại(đỏ) và đĩa mã hóa.

Miếng nhựa cung cấp một lỗ thông qua đó cảm biến hồng ngoại có thể nhìn.Cửa sổ ở một bên của đĩa được đặt cao hơn một tí so với cửa sổ bên kia của đĩa_chính xác là một nửa chiều cao của lỗ trên đĩa mã hóa.Sự lệch đó làm cho hai cảm biến hồng ngoại gặp xung ánh sáng ở hai thời điểm hơi lệch nhau.Có lúc một cảm biến gặp xung ánh sáng,cảm biến kia thì không,và ngược lại.